افزایش سرمایه

قبل از شروع صحبت درباره افزایش سرمایه، ابتدا بهتر است بدانیم که تعریف سرمایه چیست.

سرمایه عددی است که به عنوان آورده سهامداران، در اداره ثبت شرکت‏‌ها و به عنوان سرمایه شرکت ثبت شده است. بعضی افراد به اشتباه فکر می‏‌کنند سرمایه شرکت همان دارایی‌هایش است یا سرمایه و دارایی با هم برابرند. در حالی که هر دو فکر اشتباه است. علتش هم این است که مثلا اگر شرکتی در شروع فعالیت خود یک میلیارد سرمایه ثبت کند، به مرور و پس از فعالیت خود، اموالی را خرید و فروش می‌‏کند.

بنابراین ممکن است قیمت آن اموال تغییر کند یا شرکت به هر دلیلی ضرری متحمل شود و یا از خرید و فروش چیزی سود کند. همه این خرید و فروش‏‌ها و سود و زیان‌ها‏ دارایی شرکت محسوب می‏‌شوند. بنابراین بعد از 10 سال، دیگر عدد دارایی‌‏های شرکت به اندازه سرمایه‌‏ای که روز اول ثبت کرده است، نیست.

پس سرمایه رقمی است که در اداره ثبت شرکت‏‌ها به ثبت رسیده. شرکت‌ها با طی کردن یکسری مراحل قانونی می‌توانند رقم سرمایه ثبت شده خود نزد اداره ثبت شرکت‌ها را افزایش دهند که به این فرآیند افرایش سرمایه گفته می‌شود.

بسیاری از شرکت ها در طول فعالیت خود به میزان و مقدار سرمایه خود اضافه می کنند تا بتوانند فعالیت های خود را گسترش داده و به سود های بیشتری دست پیدا کنند. در نظر داشته باشید که سرمایه هر شرکت نکته قوت آن شرکت بوده و از اهمیت بسیار بالایی برخوردار می باشد و همین امر نیز سبب شده است تا شرکت های بازرگانی بسیار زیادی در این حوزه خدمات فوق العاده ای را ارائه دهند.

یکی از مهم ترین نکاتی که گفتن آن خالی از لطف نمی باشد این است که ارزش یک شرکت با سرمایه آن شرکت یکی نیست بلکه ارزش شرکت شامل سود، تجهیزات، نیروی انسانی، خطوط تولید، ارزش برند و غیره را در بر دارد در حالی که سرمایه مقدار پولی است که برای استارت اولیه هر شرکتی مورد نیاز بوده و معمولا سهامداران در تهیه و مهیا کردن آن نقش اساسی را دارند.

افزایش سرمایه از محل منابع زیر امکانپذیر است:


  • آورده نقدی سهامداران شرکت (پرداخت مبلغ اسمی سهام به صورت نقدی)
  • اندوخته ها و سود تقسيم نشده سالهای قبل (تبدیل سود تقسيم نشده (اندوخته) به سرمایه)
  • مطالبات حال شده سهامداران شرکت (تبدیل مطلابات حال شده به سرمایه)

کاهش اختیاری سرمایه


مثلاَ شرکت از طریق تصمیم گیری در مجمع عمومی فوق العاده سرمایه خود را از پانصد به سیصد کاهش می دهد. کاهش اختیاری سرمایه سبب می شود که میزان مسئولیت صاحبان سهام کم شود. نسبت به کاهش اختیاری سرمایه می توان اعتراض کرد اما نسبت به کاهش اجباری سرمایه امکان اعتراض وجود ندارد.

فرآیند کاهش اختیاری سرمایه


  • کاهش سرمایه مانند افزایش سرمایه با پیشنهاد هیات مدیره آغاز می شود و با قرائت گزارش بازرس یا بازرسان تداوم می یابد و پس از آن به تصویب مجمع عمومی فوق العاده می رسد.
    پیشنهاد هیات مدیره در رابطه با کاهش سرمایه باید حاوی مطالب ذی باشد :
    1. توجیه لزوم کاهش سرمایه
    2. گزارش درباره ی امور شرکت از بدو سال مالی در جریان شرکت. ( اگر راجع به سال مالی قبل تصمیم گیری نشد حاکی از وضعیت شرکت از سال مالی قبل نیز باشد.)
    این پیشنهاد حداقل 45 روز زودتر از تشکیل مجمع عمومی فوق العاده، در اختیار بازرسان می گیرد و بازرسان نیز در این باره نظر خود را اعلام می نمایند. در ماده 264 لایحه برای رئیس و اعضای هیات مدیره در صورت عدم رعایت تساوی حقوق صاحبان سهام و ارسال نکردن پیشنهاد به بازرس ظرف 45 روز، مسئولیت جزایی پیش بینی شده است.

لزوم انتشار تصمیم کاهش اختیاری سرمایه


  • به موجب ماده 192 لایحه، اگر مجمع عمومی فوق العاده کاهش سرمایه را تصویب کند، تصمیم مجمع در خصوص کاهش سرمایه باید توسط هیات مدیره قبل از اقدام به کاهش اختیاری سرمایه حداکثر ظرف یک ماه هم در روزنامه کثیرالانتشار شرکت و هم در روزنامه رسمی آگهی شود تا تمام سهامداران از کاهش سرمایه مطلع و اگر کسی طلبکار شرکت هست بتواند به این تصمیم اعتراض کند و از عملی شدن کاهش سرمایه جلوگیری کند.